Chcesz wziąć udział w degustacji whisky ze mną?
Sprawdź kiedy poprowadzę kolejną w Twoim mieście

Różnica pomiędzy whisky szkocką a bourbonem

Wszyscy miłośnicy whisky wiedzą, że najpopularniejsze marki whisky na świecie produkuje się w Szkocji i USA. Nie wszyscy wiedzą jednak dokładnie jaka jest różnica pomiędzy whisky szkocką a bourbonem. Dzisiaj dziesięć podstawowych różnic między amerykańskim bourbonem a Scotch Whisky.

Różnica pomiędzy whisky szkocką a bourbonem

Jeśli nie chcesz przegapić kolejnych odcinków, koniecznie subskrybuj mój kanał na YouTube. Możesz to zrobić, klikając w poniższy przycisk:

1. Pochodzenie

Szkocja: To oczywiste, że whsky szkocka pochodzi ze Szkocji, a bourbon, jako whisky amerykańska z USA. Nie każdy wie jednak, że whisky szkocka nie może opuścić Szkocji w beczkach.

USA: Z kolei whisk(e)y amerykańska może być produkowana w dowolnym miejscu na terenie Stanów. Wbrew powszechnej opinii, najsławniejszy typ whiskey amerykańskiej – bourbon – wcale nie musi pochodzić z Kentucky, choć faktycznie 95% bourbona pochodzi z tego stanu.

 

2. Pisownia „WHISKEY vs WHISKY” 

Tradycyjna pisownia nazwy whisky jest różna po różnych stronach oceanu i również sprawia, że pojawia się różnica pomiędzy whisky szkocką a bourbonem. Podczas gdy Szkoci używają pisowni „whisky”, Amerykanie używają pisowni wywodzącej się od emigrantów z Irlandii, czyli „whiskey”, która NIE ZMIENIA sposobu wymowy tego słowa. Warto dodać, że istnieją destylarnie takie jak Maker’s Mark czy George Dickel, które preferują pisownię szkocką.

3. Źródło cukru

Szkocja: W whisky single malt jest to jęczmień. W whisky mieszanej mogą to być różne zboża.

USA: W bourbonie musi być przynajmniej 51% kukurydzy. Zwykle jest to 70% podczas gdy pozostałe zboża to słód jęczmienny oraz pszenica lub żyto.

4. Destylacja 

Szkocja: Whisky słodowa destylowana jest w Szkocji dwukrotnie, a bardzo rzadko trzykrotnie, w miedzianych alembikach.

USA: Whisky amerykańska poddawana jest procesowi ciągłej destylacji kolumnowej, która później poprawiana jest w niewielkich alembikach nazywanych „doublerami”.

5. Charakter drewna

USA: Regulacje dotyczące drewna wykorzystywanego do leżakowania alkoholu w USA są dość ścisłe. Drewno do leżakowania whisky musi być drewnem nowym (ang. virgin oak), nieużywanym wcześniej do leżakowania alkoholu. Choć nie ma takiego wymogu prawnego, beczki te zrobione są praktycznie zawsze z amerykańskiego dębu białego Quercus alba. 

Szkocja: W Szkocji panuje znacznie większa dowolność dotycząca leżakowania whisky. Warto dodać, że obecnie lwia część beczek w Szkocji to właśnie przebudowane beczki po bourbonie, ale powszechnie wykorzystuje się także beczki po Sherry, a także po innych winach wzmacnianych i gronowych, które często wykonane są z dębu europejskiego Quercus robur.

6. Rodzaj beczek 

USA: Tylko ASB, czyli American Standard Barrel o pojemności 53 US gallons, czyli 200 litrów. ASB to stosunkowo mała beczka gwarantująca korzystny dla leżakującej whisky stosunek wewnętrznej powierzchni beczki do objętości leżakującego destylatu.

Szkocja: Szkoci chętnie korzystają z beczek używanych przez co do leżakowania wykorzystują ich rozmaite rodzaje. Mogą to być zatem beczki o rozmaitych pojemnościach, po rozmaitych alkoholach, wykonanych z Quercus albaQuercus robur. Przykłady nazw takich beczek to pipe, drum, hogshead.

7. Pogoda 

Szkocja: W Szkocji jest chłodno i nie ma dramatycznych zmian temperatury w ciągu roku. Poniżej wykres dla miasteczka Oban w Szkockich Highlands, na którym wyraźnie widać, że temperatura w ciągu roku nie spada w ogóle poniżej zera rozciągając się od +2C do +18C z amplitudą 16C.

Average min and max temperatures in Oban, Scotland

USA: Dla kontrastu, miejscowość Frankfort w stanie Kentucky w USA notuje temperatury od -5C do 31C co daje nam amplitudę 36C, czyli ponad dwukrotnie większą niż w Szkocji. W tym miejscu warto także przypomnieć Masatakę Taketsuru, który zakładając destylarnię Yoichi myślał właśnie o lokalizacji, która swoim klimatem przypominałaby Szkocję.
Average min and max temperatures in Frankfort, United States of America

Amplituda temperatur w ciągu roku wpływa na to jak mocno beczki rozszerzają się latem umożliwiając zarówno parowanie jak i kontakt whisky z drewnem poprzez łatwiejsze wsiąkanie w nie whisky. Temperatura bez wątpienia wpływa na to, że pojawia się wyraźna różnica pomiędzy whisky szkocką a bourbonem.

8. Czas leżakowania 

Szkocja: Wymagany prawem czas leżakowania whisky w Szkocji to 3 lata. Czas ten jest dłuższy niż w USA co wynika z niższej temperatury maksymalnej, niższej amplitudy temperatur oraz faktu wykorzystania wcześniej używanego drewna, które mniej wpływa na whisky.

różnica pomiędzy whisky szkocką a bourbonem

USA: Wymagany prawem czas leżakowania whisky w USA  to 2 lata. Czas ten jest stosunkowo krótki ponieważ zarówno maksymalna temperatura jak i amplituda temperatur w warunkach leżakowania jest większa niż np. w Szkocji, a whisky zawsze leży w nieużywanym wcześniej drewnie, które szybko przekazuje leżakującemu destylatowi swoje właściwości.

9. Rodzaj magazynu 

Szkocja: Tradycyjny magazyn w Szkocji to niski budynek, w którym beczki ułożone są nie wyżej niż w 3 rzędach do góry. Niektóre destylarnie wciąż zachowały takie magazyny (Springbank czy Bruichladdich). Oto jak wygląda taki magazyn:

Trzeba jednak jasno powiedzieć, że większość szkockich destylarni przechowuje beczki poza terenem gorzelni w dużych magazynach do leżakowania gdzie beczki ułożone są na wielu poziomach tak jak tutaj.

USA: Pojawia się tutaj znaczne różnica pomiędzy whisky szkocką a bourbonem. Oprócz tego, że magazyny są wielopiętrowe i beczki leżakujące na różnych piętrach wystawione są na różne profile temperaturowe (najcieplej latem i najzimniej zimą jest pod dachem) to niektórzy producenci używają także klimatyzacji, za pomocą której wymuszają szybsze cykle leżakowania na beczkach niż normalnie robią to pory roku. Przy znacznej amplitudzie temperatur jaką oferuje np. stan Kentucky gdzie powstaje większość bourbona, liczą się także takie parametry jak kolor farby użytej do malowania budynku czy jego lokalizacja na wzgórzu lub nie.

10. Smak

Szkocja: Jeśli miałbym wymienić jeden rodzaj alkoholu leżakowanego, którego smak jest naprawdę zróżnicowany, bez wahania wskazałbym whisky szkocką. Profile smakowe szkockich maltów rozciągają się od słodkich i łagodnych do dymnych i mrocznych. Pewne zróżnicowanie wykazują również blendy, ale nie można porównać go do ekstremów whisky słodowej.

USA: Whisky ameryksańska również wykazuje duże zróżnicowanie. Ciężko jest np. porównać bourbon z whiskey żytnią. Generalizując można jednak powiedzieć, że kukurydza wpływa na słodycz podczas gdy nieużywane wcześniej drewno poddane procesowi wypalania nadaje whisky aromaty waniliowo czekoladowe. Oczywiście w whisky amerykańskiej również przejawia się bardzo duża mnogość aromatów i smaków, ale w spektrum węższym niż w przypadku whisky szkockiej.

 

Kieliszki do degustacji whisky

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

« »
Scroll to top